Đại Hội Giáo Lý Toàn Quốc Lần VII – Dấu Ấn Còn Mãi

ĐẠI HỘI GIÁO LÝ TOÀN QUỐC LẦN VII – DẤU ẤN CÒN MÃI

Có những chuyến đi khép lại khi bước chân trở về nhà, nhưng cũng có những chuyến đi chỉ bắt đầu khi nói lời chia tay. Đại hội Giáo lý Toàn quốc lần VII chính là một hành trình như thế – nơi sự chia tay mở ra một sứ vụ mới.

Bốn ngày trên miền đất đỏ bazan không chỉ là bốn ngày của những bài tham luận, những phiên thảo luận hay những quyết nghị mục vụ. Đó là bốn ngày của cầu nguyện, lắng nghe, gặp gỡ và phân định. Bốn ngày để những người đang thi hành sứ vụ huấn giáo cùng nhau trở về với câu hỏi căn bản: Mục đích sâu xa của huấn giáo là gì? Phải chăng chỉ dừng lại ở việc truyền đạt kiến thức đức tin, hay chính là đồng hành và hướng dẫn người học trở thành môn đệ của Đức Kitô?

Giữa hương cà phê Ban Mê phảng phất trong gió cao nguyên, câu trả lời dần hiện lên rõ nét: Huấn giáo không khởi đi từ một giáo trình, nhưng từ cuộc gặp gỡ Đức Kitô Phục Sinh; không kết thúc nơi lớp học, nhưng mở ra một đời sống chứng tá giữa lòng thế giới.

Dấu mốc của hành trình canh tân

Được tổ chức tại Tòa Giám mục Giáo phận Ban Mê Thuột (03–06.8.2026) với chủ đề “Huấn giáo phục vụ cho Công cuộc Loan báo Tin Mừng”, Đại hội quy tụ 224 đại biểu của 25/27 giáo phận trên toàn quốc, gồm ba Đức Giám mục, 98 linh mục, 9 chủng sinh, 45 tu sĩ và 69 giáo lý viên.

Đại hội Giáo lý diễn ra trong bối cảnh Giáo hội Việt Nam sống Định hướng Mục vụ 2025–2028 của Hội đồng Giám mục Việt Nam và tiếp tục triển khai tinh thần của Hướng Dẫn Dạy Giáo Lý (2020). Vì thế, đây không chỉ là một cuộc gặp gỡ định kỳ của Ban Giáo lý Toàn quốc, mà còn là một bước chuyển quan trọng trong tiến trình đổi mới nền Huấn giáo của Giáo Hội tại Việt Nam.

Điều đáng chú ý là trọng tâm của sự đổi mới, ngoài định hướng để biên soạn bộ giáo lý chung toàn quốc và cập nhật phương pháp giảng dạy, việc xác định lại căn tính của huấn giáo được nhấn mạnh. Nếu trước đây ta thường quan tâm đến việc “dạy điều gì”, thì hôm nay câu hỏi được đặt ra là: Làm thế nào để học sinh giáo lý thực sự gặp gỡ Đức Kitô và trở thành môn đệ của Người?

Trở về Nguồn

Trong bài giới thiệu Chương trình Đại hội, cha Phêrô Nguyễn Văn Hiền, Trưởng Ban Giáo lý Toàn quốc, đã đặt ra hai câu hỏi tưởng như đơn giản nhưng chạm đến cốt lõi của mọi hoạt động huấn giáo:

“Tại sao huấn giáo phải phục vụ cho công cuộc loan báo Tin Mừng?” Và “Huấn giáo cần làm gì để thực thi sứ mạng ấy?”

Các chuyên đề của Đại hội Giáo lý lần này lần lượt cố gắng trả lời cho những câu hỏi đặt ra: 1) Huấn giáo & Lời loan báo đầu tiên (Kerygmatic Catechesis); 2) Huấn giáo & Khai tâm Nhiệm hiệp (Catechesis as Mystagogic Initiation); 3) Huấn giáo & Gia đình (Family Catechesis); 4) Huấn giáo & Môi sinh (Catechesis and Environmental Engagement); 5) Huấn giáo & Văn hóa Kỹ thuật số (Catechesis and Digital Culture).

Năm chuyên đề này, tuy khai triển dưới nhiều góc độ khác nhau, nhưng đều gặp nhau ở một điểm quy chiếu duy nhất: Đức Kitô, Lời nhập thể, Đấng mặc khải trọn vẹn Chúa Cha, là nguồn mạch, trung tâm và cùng đích của mọi hoạt động huấn giáo cũng như đời sống Giáo Hội.

Đức cha Gioan Đỗ Văn Ngân khẳng định rằng mọi hoạt động huấn giáo phải khởi đi từ Kerygma – Lời Loan Báo Đầu Tiên. Lời Chúa không chỉ là tài liệu tham khảo hay minh họa cho bài giáo lý, nhưng là linh hồn và nền tảng, nguồn mạch và sức sống của toàn bộ hoạt động huấn giáo. Một giáo lý viên chỉ có thể đưa người khác đến với Chúa khi chính mình đã để Lời chạm đến và biến đổi.

Từ nền tảng ấy, Đức cha Giuse Nguyễn Đức Cường tiếp tục khai mở chiều sâu của Mystagogie – Khai tâm Nhiệm hiệp. Mục đích của việc dạy giáo lý không dừng lại ở việc giúp người học hiểu nội dung giáo lý, nhưng dẫn họ gặp gỡ Đức Kitô, tin vào Người, yêu mến Người và làm chứng về Người.

Trong khi đó, Đức cha Gioan Baotixita Nguyễn Huy Bắc nhấn mạnh rằng gia đình chính là môi trường huấn giáo đầu tiên. Không một lớp giáo lý nào có thể thay thế những giờ kinh tối, những lời cầu nguyện của cha mẹ hay chứng tá yêu thương trong chính mái ấm gia đình. Giáo lý viên không làm thay cha mẹ, nhưng nâng đỡ và đồng hành để gia đình thực sự trở thành “Hội Thánh tại gia”, trường học đầu tiên và là “tổ ấm yêu thương” để tìm về.

Hai chuyên đề còn lại cho thấy sứ mạng huấn giáo không dừng lại ở việc truyền đạt tri thức đức tin, nhưng còn phải đối thoại với những vấn đề cấp thiết của thời đại dưới ánh sáng Tin Mừng. Chăm sóc ngôi nhà chung, theo tinh thần Laudato Si’, không chỉ là trách nhiệm xã hội nhưng là một đòi hỏi của người môn đệ Đức Kitô. Còn văn hóa kỹ thuật số và trí tuệ nhân tạo (AI), nếu được sử dụng cách khôn ngoan và có trách nhiệm, sẽ trở thành những phương tiện mới để loan báo Tin Mừng, miễn là luôn tôn trọng sự thật, bản quyền tác phẩm… và phẩm giá con người.

Khi lắng nghe trở thành một phương pháp mục vụ

Nét mới của Đại hội lần VII không chỉ ở nội dung các tham luận, mà còn ở chính cách thức làm việc. Phương pháp “Đối thoại trong Thánh Thần” được thực hiện cách rõ nét trong các phiên thảo luận. Không còn những cuộc tranh luận nhằm bảo vệ quan điểm cá nhân, các tham dự viên được mời gọi lắng nghe nhau trong bầu khí cầu nguyện, phân định và tôn trọng. Điều gây ấn tượng mạnh không phải là những ý kiến sắc bén, mà chính là những khoảng lặng sau mỗi bài chia sẻ của mỗi nhóm. Không ai vội kết luận. Không ai vội phản biện. Không ai tìm cách chiến thắng người khác. Mỗi người dành thời gian để lắng nghe điều Chúa Thánh Thần đang nói qua kinh nghiệm của bản thân và của anh chị em mình.

Chính những phút thinh lặng ấy đã biến các buổi làm việc thành một kinh nghiệm thiêng liêng. Trước khi nói, hãy học biết lắng nghe; trước khi quyết định, hãy học biết cầu nguyện. Trong thinh lặng, việc phân định được đặt cao hơn việc tranh luận, sự hiệp thông được đặt trên sự khác biệt.

“Hương” cà phê Ban Mê

Nếu những bài tham luận để lại nhiều suy tư, thì sự chân tình của người Ban Mê chính là ấn tượng sâu đậm nhất đối với các tham dự viên.

Sự hiếu khách của Giáo phận chủ nhà thể hiện trọn vẹn trong từng bữa cơm, từng nụ cười, từng lời chào và từng cử chỉ phục vụ âm thầm.

Những bữa ăn tại Tòa Giám mục không đơn thuần là những suất cơm dành cho các tham dự viên. Đó là kết quả của biết bao tấm lòng quảng đại từ các giáo xứ, các gia đình và các nữ tu ngày đêm phục vụ nơi “ngọn lửa hồng”.

Trong sự giản dị ấy, người ta nhận ra một bài học huấn giáo rất đẹp: Tin Mừng không chỉ được loan báo bằng lời nói, nhưng còn bằng sự sẻ chia và tình bác ái chân thành.

Giữa hương cà phê lan nhẹ trong gió cao nguyên, người ta cảm nhận được nét đẹp rất riêng của Ban Mê: mộc mạc nhưng chân thành, bình dị mà quảng đại. Giáo lý viên nơi đây dạy giáo lý không chỉ bằng những bài học, mà bằng cả cuộc sống của mình.

Âm vang từ Đại hội Giáo lý Toàn quốc

Trở về từ Đại hội Giáo lý Toàn quốc lần VII, mỗi tham dự viên không chỉ mang theo những kinh nghiệm và niềm hứng khởi cho sứ vụ, mà còn thắp lên trong mình những thao thức về sứ mạng huấn giáo.

Giáo phận Hà Tĩnh – một giáo phận còn rất trẻ, được thành lập vào năm 2018 – có thể được xem là một thời điểm hồng ân để cùng nhau định hình một hướng đi rõ nét hơn cho công cuộc huấn giáo. Hướng đi ấy cần được đặt trên nền tảng vững chắc là Kinh Thánh, để Lời Chúa thực sự trở thành linh hồn và nguồn mạch của mọi hoạt động giáo lý. Mỗi bài học, mỗi giờ sinh hoạt, mỗi cuộc gặp gỡ đều phải khởi đi từ Lời Chúa, quy hướng về Đức Kitô và dẫn người học đến cuộc gặp gỡ cá vị với Người, gắn bó với Người và làm chứng về Người

Nguyện xin Chúa Thánh Thần tiếp tục hướng dẫn công cuộc huấn giáo của Giáo phận Hà Tĩnh. Xin cho mỗi Giáo lý viên luôn là người môn đệ say mê Lời Chúa, nội tâm hóa Lời Chúa, và đem Lời Chúa đến với các em học sinh giáo lý, các bạn trẻ và mọi thành phần dân Chúa bằng chính đời sống chứng tá của mình.

Ban Giáo Lý Giáo Đức Tin Phận Hà Tĩnh