Chuẩn giáo xứ Truyền Tin: Niềm vui ngày thành lập và đón mừng cha tân quản xứ

Ngày 19/3/2019, Đức Giám mục Phaolô Nguyễn Thái Hợp đã ký quyết định thành lập chuẩn giáo xứ Truyền Tin tách từ Giáo xứ Kẻ Mui gồm hai giáo họ Tình Dy và Hà Tân. Sáng ngày 25/3, nhân ngày lễ Truyền Tin, chuẩn giáo xứ Truyền Tin được chính thức công bố thành lập, đồng thời chào đón cha Phêrô Nguyễn Văn Thể, thuộc dòng Thánh Tâm Huế, được đặt làm cha quản xứ tiên khởi.

Vào lúc 9h00 sáng ngày 25/3, hòa trong âm vang rộn ràng của tiếng kèn, tiếng trống và ca khúc tôn vinh Thiên Chúa, đoàn rước tiến vào khuôn viên thánh đường Truyền Tin để dâng thánh lễ tạ ơn Thiên Chúa, vì muôn ơn lành Ngài đã thương tuôn đổ trên mảnh đất thân thương này. Đức cha Phaolô chủ sự thánh lễ, đồng tế với ngài có sự hiện diện của quý cha quản hạt, cha bề trên tổng quyền dòng Thánh Tâm, quý cha trong và ngoài giáo hạt Nghĩa Yên, quý thầy phó tế và đông đảo cộng đoàn phụng vụ tham dự.

Mở đầu thánh lễ, cha Phêrô Trần Đình Lai, quản hạt Nghĩa Yên, công bố Quyết định thành lập chuẩn giáo xứ và Văn thư bổ nhiệm cha quản xứ. Với Quyết định này, giáo họ Tình Dy được nâng lên thành chuẩn giáo xứ Truyền Tin, thuộc giáo hạt Nghĩa Yên, giáo phận Hà Tĩnh. Từ nay, chuẩn giáo xứ Truyền Tin sẽ được hưởng mọi quyền lời, nghĩa vụ như các giáo xứ khác trong giáo phận.

Giảng trong Thánh Lễ, Đức cha Phaolô chia sẻ rằng: “Chúa đang mời gọi mỗi chúng ta, cách riêng là giáo dân chuẩn giáo xứ Truyền Tin cùng noi gương Đức Maria, vì sau khi nghe lời thiên sứ truyền tin, Đức Maria vội vã lên đường đến miền núi đem tin vui chia sẻ cho người chị họ Êlisabet. Chính vì vậy, là con cái của giáo xứ Truyền Tin, từ hội đồng mục vụ, các hội đoàn đến các gia đình cũng phải lên đường đem niềm vui và đem Tin Mừng đến cho những người xung quanh mình. Để Tin Mừng được lan tỏa, hơn bao giờ hết, mỗi thành viên trong chuẩn giáo xứ Truyền Tin phải sống, làm chứng  cho Tin Mừng không những bằng cử chỉ và lời nói, nhưng phải “ra đi” và hành động như Đức Maria đã làm thuở xưa”.

Trở về nguồn

Vào khoảng năm 1888 cuối thế kỷ 19 thuộc triều vua Tự Đức (1847-1889), hạt giống Tin Mừng được bắt đầu gieo vãi tại vùng đất Truyền Tin. Lúc đó chỉ có một nhóm người là cố Phaolô Nguyễn Sang thuộc địa phận Nam đàng ngoài, nay là giáo phận Vinh, đến khai hoang lập điền. Sau đó một số dòng tộc danh giá và quyền quý cũng là những người có đạo đến và định cự khai phá. Mở rộng canh tác đồng thời buôn bán thông thương bằng đường thủy  dọc theo sông Ngàn Phố.

Sau 20 năm, đến 1908 từ ngôi nhà nguyện đơn sơ, các dòng tộc hợp sức làm nên một ngôi nhà thờ bằng gỗ lim và mít vừa, dài bảy gian, rộng trên 10 mét, thời gian thi công gần hai năm. Tại thời điểm này, đầu thế kỷ 20, đây là một ngôi nhà thờ có tiếng tăm của Giáo phận nam đàng ngoài.

Năm 1918, dưới triều vua Khải Định, những mâu thuẫn, kỳ thị, phân biệt đối xử của tầng lớp Văn Thân đối với người Công giáo đã đẩy giáo dân Văn Trung vào cảnh bị bách hại. Một số phải bỏ làng chạy trốn lánh nạn, đợi lúc yên bình mới quay trở lại và nhờ sức mạnh đoàn kết giáo dân đã vượt qua thử thách.

Để trấn an tinh thần giáo dân trong cơn bách hại, mặt khác, giáo làng cũng đã đủ điều kiện thiết lập giáo xứ, bề trên đã cử cha già Tường coi sóc đoàn chiên. Cái tên giáo xứ Tình Dy ra đời từ đó. Khoảng năm  1918 giáo xứ nhận Mẹ Truyền Tin làm bổn mạng. Tháng 12 năm 1924, giáo xứ Tình Dy lại đối diện với một biến cố đầy sóng gió, bởi nhiều lý do đặc biệt, cái tên Tình Dy trên vị thế của một giáo xứ bị xóa từ biến cố này, chuyển sang giáo họ Tình Dy trực thuộc giáo xứ Kẻ Mui, kết thúc 40 năm tạo lập và phát triển. Tuy rằng bề trên và tổ tiên vẫn giữ tước hiệu Mẹ Truyền Tin làm bổn mạng của giáo họ.

Sau nhiều biến cố thăng trầm của thời cuộc, đức tin của người công giáo Tình Dy bị lung lay dao động và có phần sa sút. Một số giáo dân quay lưng với mẹ Giáo Hội, bỏ hẳn hoặc trễ nải việc thờ phượng, nên người đời có câu ca “Tình Dy nửa đi, nửa bỏ” và được truyền qua môi miệng của con người đến nay vẫn còn dư âm.

Chuẩn giáo xứ Truyền Tin: Một tương lai ngời sáng cho công cuộc truyền giáo

Trước những khó khăn mà giáo họ Tình Dy và Hà Tân đã và đang phải đối diện, nhận thấy tính cấp thiết của việc truyền giáo và tái truyền giáo trên vùng đất này, cha quản xứ Gioan Đinh Văn Huy đã đệ trình tâm nguyện với Bề trên Giáo phận để nơi đây có một vị mục tử thường xuyên hiện diện coi sóc, hầu đảm bảo đời sống đức tin cho hơn 750 tín hữu. Đáp ứng nguyện vọng chính đáng đó của cha quản xứ và bà con giáo dân, Bề trên Giáo phận đã quyết định thành lập chuẩn giáo xứ lấy tên là Giáo xứ Truyền Tin gồm hai giáo họ là Tình Dy và Hà Tân và bổ nhiệm cha Phêrô Nguyễn Văn Thể, dòng Thánh Tâm Huế, làm cha tân quản xứ. Chuẩn Giáo xứ Truyền Tin nằm bên bờ phía nam sông Ngàn Phố, thuộc thôn 8, xã Sơn Diệm, huyện Hương Sơn, tỉnh Hà Tĩnh. Cuộc sống của giáo dân nơi đây chủ yếu là thuần nông: Trồng trọt và chăn nuôi. Ngoài ra, khi thời vụ rảnh họ tranh thủ làm nghề xây dựng và khai thác rừng. Số ít còn lại, chủ yếu là những hộ sống dọc theo quốc lộ 8A, buôn bán nhỏ lẻ.

Nguyện chúc chuẩn giáo xứ Truyền Tin luôn biết noi gương Mẹ Maria sẵn sàng lên đường loan tin vui cứu độ cho những anh chị em khác./.

Peter Nguyễn